Selo Marinci smješteno je u istočnoj Slavoniji na obroncima Fruške gore, krase ga pitomi brežuljci, a atar sela bitno se razlikuje od okolnih naselja. Zbog svog geografskog položaja, Marinci su se u prošlosti morali osloniti na prirodne resurse i blizinu Vukovara, koji je bio glavno trgovačko i administrativno središte.
Danas ovo mjesto pripada novostvorenoj opštini Nuštar, a u prošlosti je bilo dio vinkovačke opštine. Marinci su tokom 19. veka pripadali Erdevičkom izbornom srezu, a 1885. godine su brojali svega 267 duša. Ipak, Marinci su ostavili značajan trag u istoriji ovog kraja a naročito u kulturnoj sferi srpskog naroda.
Nekada su u Marincima živjeli uglavnom Srbi, koji su činili većinu stanovništva, dok je danas broj Srba drastično opao. Srbi u Marincima su doživjeli dvostruki egzodus - prvi u proljeće1991. kada započinje etničko čišćenje istočne Slavonije, a potom i drugi - 1997-1998. nakon reintegracije koja sve, osim bila mirna, kako se često navodi u medijima. Prema popisu iz 1991. godine, selo je imalo 969 stanovnika, među kojima su Srbi činili 33,64% (326), Hrvati 28,37% (275), a Mađari 25,49% (247). Narod je živio u suživotu, lijepo i skladno a sa izbijanjem rata sve se izmjenilo. Za samo trideset godina, broj Srba u Marincima smanjio se gotovo deset puta, što je odraz promjena u društvenoj i političkoj situaciji u regionu. Mnogi civili su ubijeni i ranjeni za vrijeme hrvatskog terora i agresije, sva društvena, kulturna i vjerska imovina je uništena i opljačkana.
Miodrag Ružić - prva žrtva rata u Marincima
Rat u Marincima započeli su ekstremni Hrvati, pristalice HDZ i sledbenici ideologije Franje Tuđmana. U ovom nacionalno mješovitom selu, već tokom 1990. i početkom 1991. počinju prve provokacije - nasrtaji, prijetnje, pljačke, te verbalni i fizički napadi i pokušaji ubistava srpskih civila a sve u režiji hrvatskih vojnika i policajaca, naravno po naređenju zvaničnog Zagreba. Žrtve su bili Srbi, od djece u obdaništima, do najstarijih mještana, koji nisu ni slutili kakvo zlo im se sprema.
Prva žrtva zločina u Marincima bio je Miodrag Ružić, civil koji je brutalno ubijen 19.07.1991. godine od naoružanih terorista na magistralnom putu Marinci-Bogdanovci pre početka bilo kakvih ratnih dejstava. Zločin su izvršili hrvatski ekstremisti iz zloglasnog vojnog uporišta Bogdanovaca koji su su često vršili zasjede i napadali nejač i civile. Ovaj zločin počinjen nad uglednim poštenim čovjekom unio je strah među srpsko stanovništvo.
Mještanka Marinaca, Srpkinja A. ispričala je : "Tu je prvi metak opalio još 1990. osvanuli su grafiti, prijetnje protiv Srba, pominjali su Drugi svjetski rat, komšije Hrvati su počeli da se naoružavaju, nismo imali pojma dok nam komšinica Srpkinja, udata u hrvatsku kuću, nije saopštila da su sve hrvatske kuće dobro naoružane, i da nešto spremaju, imala je kontakta, čula je...to je bio januar 1991. a već 1. maja 1991. kad su ubili u Bršadinu Stevu Inića i napali Borovo Selo, shvatili smo šta je i kako. Radila sam u bašti kada je odjeknuo prvi metak. Pucali su ka srpskim kućama, mjesecima kasnije u hrvatskim kućama je nađen arsenal oružja, to su nam komšije spremale a mi o tom nismo imali pojma..."
Srbin I. iz Marinaca, kazao je da su odnosi sa Hrvatima bili dobri do pre rata, sa nekima čak i tokom rata: "Bilo je mještana Hrvata koji nisu bili za Tuđmana, i koji su uzeli oružje i branili selo od Zengi. I Mađara isto. Prijetnji je bilo još u trećem i četvrtom mjesecu, onda su neki naši ljudi poslali žene i djecu čamcima preko Dunava za Srbiju, dosta je civila i ostalo, naročito starijih. Hrvati idu za Zagreb, Pulu, nama je to bilo prvo čudno ali znali su da se nešto sprema. Marince su uglavnom napadali ljudi sa strane iz Vinkovaca, Vukovara i Osijeka."
Marinci su za vrijeme rata doživeli užasnu sudbinu. Selo je bilo pretvoreno u pustoš, potpuno opljačkano i razoreno od hrvatskih granata. O sudbini civila najbolje govore izjave mještana koji su proveli rat ovde. Mađar I. ispričao je: "Mi smo ovde mnoge torture prošli od hrvatskih paravojnih snaga. Maltretirali su i Srbe, Mađare, pa i Hrvate. Tu je bilo svega, pljački, nijedna kuća nije ostala čitava. Jednu ženu su pretukli, vrijeđali nas, izmišljali da krijemo četnike, pa mladića jednog, Mađara, 20-21 godina, nabeđivali da se pre rata družio sa Srbima. Mnoge smo loše trenutke doživeli."
Mještane srpske nacionalnosti, penzionere, Stevana Nikšića /61/ i Dušana Ivanovića /56/ na mučki i svirep način su poubijali pripadnici hrvatskih paravojnih formacija. Riječ je o ljudima koji su samo željeli da ostanu na svom ognjištu i koji su imali dobre odnose sa svojim komšijama. Nažalost, to što su bili Srbi i pravoslavci odlučilo je njihovu sudbinu.
Selo je doslovno razoreno od strane hrvatske paravojske koja je iz pravca Vukovara i opštine Vinkovci iz teškog naoružanja danonoćno granatirala ovo mjesto. Veliki broj civila je tom prilikom ubijen i ranjen, a gotovo da nema kuće i objekta u selu koji je ostao čitav!
U svojoj porodičnoj kući od hrvatske paravojske ubijena je penzionerka Grozda Ursić čije je tijelo sa brojnim povredama pronađeno po izvršenju zločina. Slična je sudbina zadesila i Boju Perić, staru 72 godine. Geleri hrvatske granate usmrtili su i penzionerku Grozdu Kovjanić /65/ čije je ime uklesano na spomeniku u Hrtkovcima gdje je njena porodica pronašla novi dom nakon progona.
Više granata palo je i na mjesto gde su se djeca često igrala a omladina sastajala pa je tom prilikom ranjeno troje djece. U decembru 1991. hrvatske granate su ubile petoricu mladih ljudi, a još dvojicu teško ranile. Od 1992. do danas, od zaostalih neeksplodiranih hrvatskih granata koje su zasipale selo, ranjeno je i smrtno stradalo 95 lica.
Na području Vukovara i Vinkovaca registrovano je dvadeset objekata koje je formirala hrvatska vojska i policija a koji su služili kao logori, zatvori i lokacije gdje su dovođeni zarobljeni srpski civili (i pripadnici rusinskog, hrvatskog i mađarskog naroda). Oni su ovdje mučeni, zlostavljani i ubijani. Žene su bile silovane i izložene psiho-fizičkoj torturi. Među tim zatočeničkim objektima treba spomenuti i privatne hrvatske kuće u Marincima, gdje je za vrijeme okupacije sela od hrvatske paravojske, bilo zatočeno više civila.
ZATIRANJE PRAVOSLAVLJA
Istorija Marinaca je duboko ukorijenjena u religijskoj tradiciji. Hram Svetog velikomučenika Georgija, sagrađen i osvećen 1748. godine, stoji kao simbol ove duhovne baštine. Iako je hram obnavljan više puta tokom svoje duge istorije, on i dalje čuva svoju duhovnu ulogu u selu. Liturgije u hramu obično se održavaju jednom mjesečno, na posljednjoj nedelji u mjesecu, ali i za vrijeeme većih crkvenih praznika. Iako Marinci nemaju svog paroha, duhovnu brigu o vjernicima preuzima svještenik iz susjednog sela Pačetina.
Osim zločina nad civilima i pljačkanja srpskih kuća, brojni pravoslavni ali i društveni, te kulturni objekti u vlasništvu Srba bili su meta vandala tokom i nakon rata.
Pravoslavna crkva Svetog velikomučenika Georgija, čuvena po prelijepim ikonostasima, devastirana je od strane hrvatske vojske. Crkva je i tokom Drugog svjetskog rata opljačkana, a mnogi vredni bogoslužbeni predmeti su nestali. Hrvatski vojnici i civili su tokom ljeta 1991. nerijetko upadali u crkvu, skrnavili je i pljačkali prilikom čega je ukradeno četrnaest ikona. Uništili su drvorezbariju ikonostasa, kao i umjetnička djela - zidno slikarstvo. Lomili su i skrnavili unutrašnjost ove pravoslavne svetinje, a potom je i iz daljine granatirali prilikom čega je demoliran zvonik i uništen krov.
I freske su tokom rata oštećene. Do pre nekoliko godina, pored hrama je postojao improvizovani zvonik na kojem se nalazilo jedno zvono, s obzirom da zbog oštećenja nije moglo biti postavljeno u zvonik, ali je ono ukradeno i do danas nije pronađeno. Nakon razaranja 1991. godine, hram je u dva navrata obnavljan, 1993. i 1996. godine kada je sazidan novi toranj koji je bio porušen.
Parohijski dom u Marincima je takođe oštećen, a danas je neupotrebljiv i u njemu niko ne živi. Pored hrama Svetog velikomučenika Georgija, u Marincima se nalazi i kapela posvećena Svetoj mučenici Paraskevi. Ova kapela izgrađena je 1926. godine na mjestu gde se nalazi zidani krst ispod kojeg je tekla voda. Ona je takođe oštećena i devastirana od strane hrvatske paravojske.
U granatiranju sela od hrvatske vojske stradalo je i pravoslavno groblje, mnogi spomenici su oštećeni a skrnavljenja su nastavljena i nakon 1998. godine.
Treba istaći da je u Marincima u centralnom dijelu sela postojala i crkva Bezgrešnog začeća Blažene Djevice Marije izgrađena 1855 godine. Ona je u jesen 1991. teško oštećena od granata hrvatske paravojske koja je dan i noć bombardovala selo kršeći svako primirje.
Tokom rata smrtno je stradalo dvadeset i devetoro lica, uglavnom srpske nacionalnosti. Jedan dio njih je ubijen tokom egzekucija i svirepog mučenja od strane pripadnika HV, a dio mještana je ubijen u granatiranju sela od hrvatske artiljerije koja je kršila svako primirje i planski gađala civilne ciljeve.
ŽRTVE RATA - MARINCI
1. Anđelković Goran 1967 - ubijen 02.11.1991. od pripadnika HV u ataru sela Marinci
2. Dadić Zdravko 1949 – rođen i živio u selu Marinci. Zarobljen je kao civil 17.10.1991. od strane hrvatskih paravojnih snaga u Vukovaru, zarobljen, mučen pa ubijen egzekucijom 1. avgusta 1991. nakon što je nasilno izveden iz svog doma.Njegovo tijelo sa brojnim tragovima mučenja pronađeno je u Dunavu.
3. Dukić Dragan 1972 - pripadnik JNA, ubijen, poginuo 24.01.1992. u toku redovnog odsluženja vojnog roka u mjestu Marinci od pripadnika hrvatskih paravojnih snaga
4. Hancko Slobodanka 1945 – rođena i živjela u mjestu Marinci, imala je prebivalište u Vukovaru gdje je 14.11.1991. posljednji kontakt ostvaren sa njom. Taj datum naveden je kao datum njenog nestanka. Po nekim informacijama, odvedena je od pripadnika ZNG
5. Ivanović Dušan 1937 - civil, živio u selu Marinci, opština Vinkovci. Ubijen je egzekucijom 15.09.1991. godine u svom selu od pripadnika hrvatske paravojske
6. Jovanović Đorđe 1950 – nestao u Marincima 16.06.1993. Porodica strahuje da je zarobljen od pripadnika HV, mučen pa likvidiran
7. Kostić Draško 1974 – rođen u Osijeku, ubijen 14.01.1993. na području sela Marinci od pripadnika hrvatskih formacija
8. Kovjanić Grozda 1926 - penzionerka, živjela u mjestu Marinci, opština Vinkovci, ubijena u oktobru 1991. u svojoj porodičnoj kući u Marincima, usmrćena gelerima granate tokom bombardovanja civilnih ciljeva u ovom mjestu od strane pripadnika HV.
9. Lazić Goran 1969 – preminuo kao žrtva rata 09.12.1991. na području sela Marinci
10. Lazić Nebojša 1968 - pripadnik JNA, ubijen 23.12.1991. tokom granatiranja sela Marinci od strane hrvatskih oružanih formacija koje su izvršile napad na selo iz pravca Nuštra
11. Ljubojević Predrag 1967 - Mladić iz nacionalno mješovite porodice, od oca Srbina i majke Mađarice. Ubijen je 02.08.1991. u svom selu prilikom napada hrvatskih oružanih snaga na civilne ciljeve.
12. Marinković Zlatko 1967 – preminuo kao žrtva rata 03.11.1991. na području sela Marinci
13. Marinković Luca 1930 – penzionerka, rođena u Špionici, nestala tokom ratnih zbivanja 1991. kod Nuštra
14. Marković Zoran 1964 - pripadnik JNA, ubijen 23.12.1991. tokom granatiranja sela Marinci od strane hrvatskih oružanih formacija koje su izvršile napad na selo iz pravca Nuštra
15. Marković Zvonko 1971 - pripadnik JNA, ubijen 23.12.1991. tokom granatiranja sela Marinci od strane hrvatskih oružanih formacija koje su izvršile napad na selo iz pravca Nuštra
16. Muljajić Nikola 1930 – penzioner, živio u mjestu Marinci, poginuo 16.12.1991. tokom granatiranja sela
17. Nikšić Stevan 1930 - penzioner, ubijen 15.09.1991. u svojoj kući godine egzekucijom od strane naoružanih pripadnika hrvatske vojske u mjestu Marinci
18. Obradović Grgo 1910 – poginuo 10.10.1991. u mjestu Marinci
19. Obradović Slobodan 1955 – ubijen 02.08.1991. u ataru sela Marinci od naoružanih pripadnika ZNG
20. Perić Boja 1920 - penzionerka, živjela u selu Marinci, ubijena u svojoj porodičnoj kući 23.09.1991. u Marincima prilikom napada hrvatske vojske na ovo mjesto. Imala brojne povrede po telu.
21. Perić Milena 1928 – penzionerka, poginula 28.10.1991. u mjestu Marinci
22. Popović Branko 1955 – ubijen 10.11.1991. od pripadnika HV na području sela Marinci
23. Putnik Pantelija 1943 – ubijen na pragu svoje porodične kuće u oktobru 1991. od strane naoružanih pripadnika HV tokom napada na selo
24. Ružić Miodrag 1961 – rođen i živio u Marincima, prva žrtva rata u selu; ubijen je 19.07.1991.sa više hitaca iz vatrenog oružja na magistralnom putu Marinci-Bogdanovci pre početka bilo kakvih ratnih dejstava od strane naoružanih hrvatskih paravojnika iz Bogdanovaca
25. Simović Nenad 1967 - pripadnik JNA, ubijen 23.12.1991. tokom granatiranja sela Marinci od strane hrvatskih oružanih formacija koje su izvršile napad na selo iz pravca Nuštra
26. Spasić Staniša 1966 - pripadnik JNA, ubijen 23.12.1991. tokom granatiranja sela Marinci od strane hrvatskih oružanih formacija koje su izvršile napad na selo iz pravca Nuštra
27. Stojnev Sunčica 1975 – učenica, ubijena 25.08.1992. godine u mjestu Marinci, odgovorni: pripadnici hrvatske paravojske. Usmrćena je kao medicinski radnik dok je pomagala ranjenima i bolesnima
28. Ursić Grozda 1927 - penzionerka, živjela u selu Marinci, opština Vinkovci. Okrutno ubijena na svom kućnom pragu 23.09.1991. godine tokom napada hrvatske vojske na Marince. Imala je brojne povrede po tijelu.
29. Vučković Saša 1966 - pripadnik JNA, ubijen 23.12.1991. tokom granatiranja sela Marinci od strane hrvatskih oružanih formacija koje su izvršile napad na selo iz pravca Nuštra
Коментари
Постави коментар