Predstavnici srpskog naroda u Hrvatskoj u obavezi su da obilježavaju svake godine zločin nad srpskim civilima počinjen 1991. godine u naselju Čepin. Ovo je jedno od najvećih stratišta srpskog naroda tokom posljednjeg rata ali i jedan od rijetkih procesuiranih ratnih zločina. Srpski narod ovog kraja doživio je veliku patnju - u mjestu su formirani logori za Srbe, počinjena su stravična ubistva, mnoge žrtve su zlostavljane i mučene, žene silovane... Imena počinilaca i naredbodavaca su svima dobro poznata i zato je nejasno zašto je ovaj zločin tek tako prepušten zaboravu. Pod hitno je neophodno organizovati godišnji pomen za nevine srpske žrtve iz 1991. godine i neprestano podsjećati javnost na počinjena nedjela hrvatske vojske kako se ovo zlo više nikada i nikome ne bi ponovilo.
Na području Osijeka (1991-1996) ubijeno je više od dve stotine srpskih i projugoslovenski orijentisanih civila, najviše u samom gradu ali su u sjećanju ostali i masakri u selima Paulin Dvor, Sarvaš, Čepin, Tenjski Antunovac, Divoš, Silaš i Palača.
U Čepinu je identifikovano 26 žrtava, među kojima osam žena. Najstarija žrtva je bio 84-godišnji Sreto Đukić. Ubijena su tri bračna para, a dva oca su ubijena zajedno sa svojim sinovima. Evidentirano je stotinu i jedno lice srpske nacionalnosti koje je mučeno, zlostavljano ili ranjeno za vrijeme rata u Čepinu. Najmlađi registrovani stradalnik je devetogodišnji Slaven Bulat koji je teško ranjen kada je hrvatski vojnik ispalio više hitaca u njega ubivši tom prilikom njegovog oca i deku.
SRBI U ČEPINU
Naselje Čepin nadomak Osijeka, kroz vijekove je predstavljalo središte srpske kulture i mjesto okupljanja pravoslavnog naroda.
Prvi Srbi u Čepinu spominju se u drugoj polovini 15. veka, a masovno se doseljavaju nakon Velike seobe Srba 1690. godine. Njihov život je bio usko vezan za pravoslavnu crkvu. Hram posvećen Svetom Arhangelu Mihailu, bio je centar okupljanja pravoslavnog življa iz svih djelova Slavonije. Dva puta je rušen, za vrijeme Drugog svetskog rata od strane ustaških zločinaca ali i tokom 1992. godine od strane potomaka ustaša, pripadnika hrvatskih paravojnih formacija kada je opljačkan pa miniran.
STRAŠNI ZLOČINI NAD SRPSKIM NARODOM
Čepin je jedno od najvećih stratišta srpskog naroda tokom posljednjeg rata, ovdje su počinjeni gnusni zločini a treba napomenuti da je ovo mjesto jedno od rijetkih gdje su hrvatski zločinci procesuirani i osuđeni na velike zatvorske kazne. Čepin je od početka rata 1991. bio pod hrvatskom kontrolom, i ovdje su vršene egzekucije, strijeljanja, silovanja, mučenja...formirani su logori za srpske civile iz ovog i okolnih mjesta a neki mještani se i danas vode kao nestali.
Danas je Srba u tom selu kod Osijeka svega 500, upola manje nego pre 90-tih, što je rezultat genocida i etničkog čišćenja za koje je odgovoran režim Franje Tuđmana.
U proleće i ljeto 1991. hrvatske paravojne formacije započele su krvavi pir pljačkajući i uništavajući srpsku imovinu. Prijetnje i zastrašivanja ubrzo su prerasla u masovne zločine.
Vojnici Branimira Glavaša kidnapovali su na autobuskom stajalištu 23.11.1991. bračni par - Stevana i Dragicu Gvozdenović, i njenog rođaka Ljubomira Grandića koje su zatočili u improvizovani logor gdje su svo troje bili zlostavljani, izgladnjivani i monstruozno mučeni. Bili su vezani žicom. U isto vrijeme zarobljen je i bračni par - Nikola i Nedeljka Vico koji su proživjeli užasne patnje i identične torture. Svo petoro su nakon iživljavanja strijeljani. Nedeljki je obdukcijom konstatovano sedam prostrelnih rana po grudnom košu, leđima, bedrima, njedrima a njenom suprugu Nikoli prostrelne rane po grudnom košu i glavi. Dragici Gvozdenović su obdukcijom ustanovljene dve prostrelne rane glave i ustrel desne podlaktice, kao i mnogobrojni tragovi mučenja i zlostavljanja a njenom suprugu "tri prostrelne ozlede glave, te da su to osobito teške ozlede kojima je prouzrokovana smrt oštećenika kao i mnogobrojni tragovi mučenja i zlostavljanja", navodi se u obdukcionom listu. Ljubomiru Grandiću su obdukcijom ustanovljene prostrelne rane kroz glavu te dva prostrela kroz trup kao i mnogobrojni tragovi mučenja i zlostavljanja.
Tragična je i sudbina Save Pavitovića kojeg su prema sudskim izvještajima novembra 1991. hrvatski vojnici Fred Marguš i Tomislav Dilber, na ulazu u Osijek zaustavili u ličnom vozilu i odveli ga na polje gdje ga je, po Marguševoj naredbi, ubio izvjesni Tomislav Dilber. Pošto ispaljeni metak nije odmah ubio Pavitovića, Marguš je Dilberu naredio da ga dokrajči, ali ovaj, po vlastitom priznanju, to nije mogao da učini, pa je to uradio Marguš zbog čega su obojica za to krivično delo proglašeni krivim kao saizvršioci. Obdukcijom su ustanovljene tri prostrelne rane prsnog koša i trbuha. U istom periodu nestala je, ubijena starica Maca Slavnić, stara 70 godina, a 20.11.1991. hrvatski ekstremisti su otvorili vatru na srpsku porodicu Bulat sa namjerom da ih poubijaju. Odmah su ubili Svetozara Bulata, a teško ranili njegovog sina Vukašina. Vukašinova supruga je pokušala da mu pomogne, molila je i plakala ali je hrvatski vojnik ispalio više hitaca u njegovu glavu ubivši ga. Potom je pucao u vukašinovog devetogodišnjeg sina koji je doživeo teške povrede i traume.
U decembru su ubijeni otac i sin Vlajko i Čedomir Zarić i to u njihovoj kući, a hrvatski zločinac Josip Šutak ubio je penzionera Milenka Rusića /61/ pred poštom u Čepinu samo zbog njegove srpske nacionalnosti zbog čega je osuđen na osam godina robije.
Žrtve rata u Čepinu:
1. Dušan Bekić 1954 - rođen i živio u Čepinu, nasilno izveden 17.09.1991. iz skloništa zajedno sa ocem Dušanom, mučen u blizini osječke livaonice. Strijeljan sa ocem na obližnjoj železničkoj pruzi.
2. Maca Slavnić 1921 - penzionerka, živjela je sama u porodičnoj kući u centru naselja Čepin. Prisilno je nestala, ubijena 23. novembra 1991. u Čepinu na teritoriji pod kontrolom hrvatskih snaga
3. Svetozar Bulat 1938 - penzioner, ubijen zajedno sa sinom 20. novembra 1991. ispred vatrogasnog doma u Čepinu, pogođen sa više metaka u glavu.
4. Vukašin Bulat 1957 - svirepo je ubijen 20. novembra 1991. ispred vatrogasnog doma u Čepinu zajedno sa ocem Svetozarom. Hrvatski vojnik ga je najpre ranio hicima iz vatrenog oružja, a onda u tako ranjenog ispalio još nekoliko hitaca u glavu da bi ga ovjerio. Tom prilikom ranjeni su Vukašinova supruga i devetogodišnji sin
5. Nedeljka Vico 1938 - zarobljena je i nasilno odvedena sa suprugom Nikolom 21.11.1991. od pripadnika hrvatske paravojske u Čepinu. Proživjela je teške torture i zlostavljanje, strijeljana sa sedam metaka u šumi
6. Nikola Nico 1933 - zarobljen je i nasilno odveden sa suprugom u periodu 21.11.1991. od pripadnika hrvatske paravojske u Čepinu. Teško mučen i zlostavljan pa strijeljan u šumi
7. Ljubomir Grandić 1944 - zarobljen je i nasilno odveden sa rođacima, bračnim parom Gvozdenović 23. novembra 1991. na autobuskoj stanici u centru Čepina od pripadnika hrvatske paravojske pod komandom Branimira Glavaša. Strahovito mučen i sakaćen, pa odveden na mjesto zvano Jasenik, i tamo je strijeljan.
8. Dragica Gvozdenović 1944 - zarobljena je sa suprugom i rođakom 23. novembra 1991. na autobuskoj stanici u centru Čepina i nasilno odvedena od pripadnika hrvatske paravojske pod komandom Branimira Glavaša. Zlostavljana, sakaćena, moguće i silovana, mučena žicom, strijeljana sa suprugom
9. Stevan Gvozdenović 1939 - zarobljen sa suprugom 23. novembra 1991. na autobuskoj stanici u centru Čepina i nasilno odveden od pripadnika hrvatske paravojske pod komandom Branimira Glavaša. Zatočen, strahovito mučen i sakaćen, pa strijeljan.
10. Ljubica Đukić 1912 - teško pokretna starica, ubijena sa suprugom u porodičnoj kući 1994. u Čepinu
11. Sreto Đukić 1910 - slabovid, nepokretan, ubijen sa suprugom u porodičnoj kući 1994. u Čepinu
12. Milenko Rusić 1930 - penzioner, pokošen hicima iz puške 05.11.1991. ispred pošte u Čepinu od hrvatskog vojnika
13. Olgica Vrajić 1929 - ubijena u kući sa komšijama bračnim parom Đukić u Čepinu
14. Vlajko Zarić 1933 - Penzioner, živio je sa porodicom u naselju Čepin. Mučen, pa ubijen 08.12.1991. zajedno sa sinom Čedomirom u kući prilikom upada hrvatskih paravojnika
15. Čedomir Zarić 1954 - živio je sa porodicom u naselju Čepin. Mučen, pa ubijen 08.12.1991. zajedno sa ocem u kući prilikom upada hrvatskih paravojnika
16. Njegoslav Romić 1939 – svirepo ubijen 17. septembra 1991. hicima iz vatrenog oružja u Čepinu od pripadnika hrvatske paravojske
17. Sofija Vico 1933 - penzionerka, rođena u selu Podrinje. Ubijena je u svojoj kući tokom 1995. u Čepinu na teritoriji pod kontrolom hrvatskih snaga
18. Mirko Stojnović 1935 – ubijen u večernjim satima 5. novembra 1991. u Čepinu od pripadnika hrvatske vojske. Prema policijskim saznanjima Stojnovića su, iz njegove kuće u Ulici P. Drapšina izveli pripadnici HV-a i streljali ga.
19. Savo Pavitović 1947 - živio u Čepinu zarobljen krajem novembra 1991. od Freda Marguša i Tomislava Dilbera. Odveden na polje gdje je zlostavljan, mučen pa strijeljan sa tri metka
20. Sretenka Cvetković - nepoznate nacionalnosti, ubijena je 04.08.1991. na području Čepina na teritoriji pod kontrolom hrvatskih snaga
21. Vojo Vranješević 1956 - svirepo ubijen kao civil 1994. u svojoj kući u Čepinu
22. Milovan Latinović - civil, poginuo, usmrćen eksplozivom, minom. Preminuo od zadobijenih povreda.
23. Miloš Mijatović - živio u Čepinu, ubijen kao civil 1995. u svojoj kući
24. Đuro Vukas 1930 - penzioner, živio u Čepinu, ubijen je 18. aprila 1992. u Čepinu, usmrćen je od dejstva eksplozivnog projektila nepoznatog kalibra u porodičnoj kući u Čepinu
25. Anka Tišma 1935 - Mađarica, živjela u Čepinu, ubijena je 18.11.1991. u Osječkoj ulici, usmrćena je od dejstva eksplozivnog projektila nepoznatog kalibra
26. Slađan Pejčić 1970 - rođen i živio sa roditeljima u Čepinu gdje su im pripadnici hrvatskih formacija zapalili kuću; odveden, ubijen je 10.11.1991. od pripadnika hrvatskih snaga
Razaranje Hrama u Čepinu
Još 1732. godine u Čepinu je postojala pravoslavna crkva brvnara, a gradnja crkve posvećene Svetom arhanđelu Mihailu završena je 1759. godine. Hram je obnovljen 1939. godine, a tokom Drugog svetskog rata, na Božić 1942. godine ustaše pod vodstvom katoličkog svještenika Mije Živka počele su rušenje. Novi hram je podignut 1977. godine na mestu gdje je do 1941. godine stajao spomenik kralju Aleksandru Karađorđeviću. Tokom rata hrvatski ekstremisti su 1992. minirali i opljačkali hram i pomoćne verske objekte. Demolirali su i pravoslavno groblje. Groblje je više puta nakon završetka rata bilo meta napada vandala.
Istorija rušenja hrama Svetog Arhangela Mihaila u Čepinu seže i u prošlost jer je u XX veku hram rušen čak dva puta. Malobrojno srpsko stanovništvo, na čelu s parohom Zoranom Gojićem, stoga je pokrenulo inicijativu za ponovnu izgradnju istog hrama, i na istoj lokaciji.
Za početak vladika Heruvim, u pratnji saradnika i vernika, obišao je ostatke porušenog hrama, i upoznao se sa trenutnim stanjem te započetim aktivnostima. Paroh Gojić i parohijani su vladiki izneli činjenice, njihove želje, i nastojanja te zatražili konkretnu pomoć.
Po hitnom postupku u porti novoizgrađenog hrama trebalo bi podići i prikladno spomen obilježje gdje bi bila uklesana imena srpskih civila ubijenih na području Čepina (1991-1995).
Коментари
Постави коментар