Za svirepo ubistvo petočlane srpske porodice Stojanović iz Vitkovića kod Goražda, počinjeno u junu 1992. godine, do danas nije odgovarao! Najmlađa žrtva bio je petogodišnji Mirko a najstarija, njegov 65-godišnji deka Petko Stojanović, čiji su posmrtni ostaci identifikovani 2019. godine u Spomen-kosturnici u Istočnom Novom Sarajevu. O tome je prilog napravio i RTRS, a zločin je opisan u više publikacija.
Prošle su tri i po decenije od kako je u Goraždu samo zbog svoje nacionalne i verske pripadnosti ugašena cela porodica Stojanović.
Mirnim i idiličnim životom u Ulici Sandžačkih brigada br. 18 u zgradi stare železničke stanice u naselju Vitkovići živela je ugledna, časna a opet skromna srpska porodica Stojanović. Glava kuće bio je Petko Stojanović (1927), inače penzionisani železničar i nosilac partizanske spomenice koji je ovde živeo zajedno sa svojom suprugom Milicom (1923), požrtvovanom suprugom, uzornom majkom i bakom koju život nije mazio. Kako njeni poznanici kažu uvek je sebi bila na poslednjem mestu; radila je čitav život kako bi porodici obezbedila miran i lagodan život. Sa Petkom i Milicom u toploj porodičnoj zajednici živeo je i njihov sin Miodrag (1952) sa svojom suprugom Nevenkom (1953). Najveća radost Stojanovića bio je maleni Mirko koji je rođen na veliki pravoslavni praznik Nikoljdan - 19.12.1986. godine u Fočanskoj bolnici.
U porodičnoj slozi i međusobnoj ljubavi Stojanovići su bili primer svima kako različite generacije mogu zajedno da žive i funkcionišu. Bili su jedni drugima podrška, a maleni Mirko imao je svu ljubav i pažnju ovoga sveta.
A onda je tog aprila 1992. započeo rat. Ubistvom srpskog domaćina, penzionera, Ranka Baranca (1930) u selu Bijela, 12. januara 1992. započeto je stradanje srpskog stanovništva. Mada se to svima činilo kao nešto daleko, već novi zločini i ubistva srpskih civila u Foči, te likvidacije Nikole Dragičevića u Nekopima i Miće Inđića u Glavicama bili su znak da muslimanski napadači nikoga ne štede. Sa početkom maja 1992. počelo je i masovno ubijanje srpskog stanovništva. Zatvaranja, mučenja, silovanja, streljanja postala su svakodnevica, ko je uspeo da pobegne, uspeo je...ko nije, ostao je da čeka svoju presudu.
Srbi postaju preko noći nepoželjni u svome gradu, a njihova nacionalna i verska pripadnost, štaviše, samo ime, postajalo je dovoljan razlog da budu ubijeni. Muslimanske formacije, po direktivi najviših vlasti, išle su od kuće do kuće i vršile strašne zločine preostalog srpskog stanovništva. Likvidirani su čak i pošteni Muslimani koji nisu želeli da ubijaju svoje komšije Srbe i koji su pokušali da ih zaštite.
Stojanovići su naivno poverovali da je to što su uvek svima pomagali i bili tu za svoje komšije Muslimane, dovoljan razlog da im se garantuje bezbednost. Međutim, veoma skupo su platiili poverenje u svoje dojučerašnje komšije, prijatelje, kolege, sugrađane muslimane.
ZLOČIN KOJI JE ŠOKIRAO SVE
Nevenka i Miodrag činili su sve da svom Mirku obezbede pristojno detinjstvo i zaštite ga od ratnih dešavanja. Strahovali su za svoju bezbednost. Petko je samo ćutao, nervoza se osećala u vazduhu. A onda je osvanuo kobni 5. jun.
Prema podacima Instituta za istraživanje srpskih stradanja u XX veku težak masakr je počinjen 5. juna 1992. prilikom upada naoružanih muslimanskih vojnika u dom ove poštene, ugledne srpske porodice. Podatke o okolnostima stradanja navedeni Institut a istraživanje srpskih stradanja u XX veku, dobio je od poznanika, srodnika porodice Stojanović kojima je svoju golgotu ispričala sama Nevenka pre nego što će i sama biti ubijena.
Tog kobnog junskog dana, muslimanski vojnici su upali kod Stojanovića. Uz salvu uvreda i psovki, nazivali su ih četnicima a potom hicima iz vatrenog oružja ubili mladog Miodraga Stojanovića i to pred očima njegovih roditelja, supruge i petogodišnjeg sina. Ne treba ni spominjati da Stojanovići nisu bili pripadnici nijedne formacije; nisu imali čak ni prut da se odbrane.
Nakon krvavog pira, smejali su se i vređali ostale Stojanoviće. Tu nevolji nije bio kraj! Milica je zakukala za svojim jedincem, a zlikovci su onda uhvatili Miodragovu suprugu Nevenku, te su je zlostavljali i silovali pred očima svekra, svekrve i sina. Petko, pokušavajući da zaštiti snahu, obraz i čast svoje porodice, krenuo je da spreči i zaustavi muslimanske vojnike koji su ga potom ubili hicima iz vatrenog oružja. Posle izvršenog zločina kuća žrtava je demolirana i opljačkana.
Posmrtni ostaci Petka Stojanovića ekshumirani 1999. iz pojedinačne grobnice a identifikovani su tek 2019. godine. Oplakujući supruga i sina Milica je bila van sebe a šta je sa njom bilo još se ne zna. Od silnih tortura, Petkova supruga Milica je izgubila svest. Neki misle da je zadavljena. U svakom slučaju, muslimani su njeno telo sakrili. I dalje se ne zna gde su pokopani njeni zemni ostaci kao ni njenog sina Miodraga.
Ponižena i ranjena Nevenka je uspela da zgrabi dete i pobegne sa njim...budući da nisu mogli preći na srpsku teritoriju, pobegli su u grad Goražde, inače tada zločinačko uporište muslimanske vojske odakle su kretali svi napadi na srpska sela i naselja. U gradu je već tad bilo mnoštvo logora za srpske civile gde su uveliko činjena zverstva. Nesrećna žena išla je od vrata do vrata sa istraumiranim detetom. Zbog proživljenih trauma, gledajući kako mu ubijaju oca i deku, a zlostavljaju majku, maleni Mirko jedva je govorio. Ubijeni su pred zgradom Crvenog Krsta naredne godine.
Gotovo u isto vreme u samom gradu Goraždu, u naselju Biserna, ubijeni su i bliži srodnici Petka Stojanovića - civili Marjan Stojanović i njegova majka Koviljka. Bili su to jedni najmirnijih i najpoštenijih ljudi u gradu a sva krivica je bila njihova srpska nacionalnost. Kako se navodi u knjizi, Koviljka je preklinjala muslimanske vojnike da poštede njenog sina ali su oboje ubijeni hicima iz vatrenog oružja.
RODBINA TRAŽI PRAVDU
Najbliži srodnici kažu da će istrajati da se kazne zločinci, koji su samo zbog srpskog imena i prezimena čitavu porodicu izbrisali iz spiska živih.
"Prvo su ubili njegovog sina Miodraga i on ga je sahranio. Drugi dan su muslimanske snage izvadile tijelo njegovog sina, ubili njega i u istu grobnicu njega zakopali. Ubijen sin, ubijena kasnije ujna, ubijena mu je snaha i unuk. Snaha i unuk su pronađeni i sahranjeni u groblju u Kopačima a evo danas i on na našu radost i žalost. Žalost što se to desilo, a eto radost što smo nakon 25 godina došli do posmrtnih ostataka da ih sahranimo" - rekao je 2019. godine sestrić Petka Stojanovića, Branislav Đukić.
O stradanju porodice Petka Stojanovića pisao je Nikola Heleta u svojoj knjizi "Teror nad Srbima u Goraždu". U knjizi se navodi kako je Nevenka nakon pretrpljenog pakla sa petogodišnjim sinom izbegla u grad Goražde gde je spas pokušala da potraži kod sestre ali ih njen suprug, inače musliman, nije primio u strahu od odmazde. Spas je pronašla kod strica Ljubomira ali taj mir nije dugo potrajao. Nevenka je ubijena zajedno sa sinom Mirkom na putu do Crvenog krsta kada je pošla da potraži hranu i novi smeštaj. Ljubomir Stojanović, srodnik ubijenih ispričao je traumatična iskustva o ubistvu brata petka i njegove familije:
"Radio sam kao radnik u "Azotu" i dugo stanovao sa porodicom u Vitkovićima. U istom naselju stanovao je i moj brat Petko sa porodicom. Ja sam ostao sa suprugom u Goraždu a ubrzo su počeli progoni Srba i gorko smo se pokajali što nismo otišli. Nekoliko godina prije rata preselili smo se u naselje Biserna, a odatle smo polovinom jula 1992. odvedeni u logor koji se nalazio preko puta MUP-a. Nije nam ništa pomoglo to što smo bili stariji ljudi i bolesni (ja šlogiran) i što su nam djeca bila u inostranstvu. Muslimanski policajci nisu ništa to uvažavali već su nam rekli da moramo u logor jer smo Srbi. Proveli smo tri mjeseca u logoru, tu su nas držali u vrijeme najžešćih borbi, zabranili su nam kretanje..Nakon tri mjeseca boravka u logoru i svih mučenja, gladi i drugih patnji koje su nad nama sprovodili muslimani, vratili smo se u naš stan koji je bio u cjelosti opljačkan. Sa nama je stanovala i Nada Lukić i to je bilo, da kažem podnošljivo. Ali ubrzo nas je posjetila grupa muslimanskih oružnika i bili su vrlo grubi i agresivni. Zahtijevali su da odmah napustimo naš stan i da se u njih usele njihove porodice koje su došle iz Međeđe i Oglečeve. Molio sam ih da nas ostave u stanu pa makar se uselile i njihove porodice. Nisu prihvatili moj predlog i rekli su kako će doći kroz pola sata i dovesti svoju čeljad a mi da se slučajno tu ne zateknemo. Posebno me pogodila tragedija moga brata Petka. Prvo su mu ubili sina a onda na njegove oči mu silovali snahu, a njega onda zaklali. Njegova supruga je presvisnula od jada kada je vidjela šta ih je snašlo. Snaha i njen sin ubijeni su kasnije pred zgradom Crvenog krsta u Goraždu. Neki očevici su pričali da je na njih bačena ručna bomba... - ispovest je Ljubomira Stojanovića, brata ubijenog Petka, inače objavljena u knjizi "Teror nad Srbima u Goraždu".
SUD NEM I GLUV NA SRPSKU PATNJU
Tužilaštva BiH i Bosansko-podrinjskog kantona ponašaju kao da porodica Petka Stojanovića i ostalih ubijenih Srba u Goraždu nisu ni postojale. Nema istrage, nema kazne. Umesto da ratni komandanti odgovore ko je odvodio iz stanova i ubijao Srbe, posle rata bivaju nagrađeni ministarskim pozicijama, poput ratnog komandira stanice milicije u Vitkovićima, ili u farsičnim suđenjima bivaju oslobođeni od optužbi za masovna ubijanja Srba poput ratnih komandanata tzv. ARBiH.
U želji da zaštite ubice porodice Stojanović, te operu krvave onih koji su mučili i silovali, pojedine grupacIje su u više navrata pokušavale da opravdaju, umanje i prikriju zločine nad srpskim civilima u Goraždu. Iako je rodbina ubijenih Stojanovića ali drugih srpskih porodica - Delića, Vukašinovića, više puta molila muslimane u Goraždu, da prestanu sa zloupotrebom imena ovih srpskih civila, nažalost, oni su nastavili da dosoljavaju rane preživelim. Nisu sueudostojili ni da kažu gde su masovne grobnice nestalih Srba iz Goražda ali ih zato neretko svrstavaju među bošnjačke žrtve.
Tako su bošnjačkim žrtvama proglašeni, između ostalog, Stjepan Jakšić, Slobodanka Mitranović, Radojka Jagodić, Zora Danilović, Tomislav i Bogdanka Jeftović, Desanka Marković, te Petko, Miodrag, Milica, Nevenka, Mirko, Koviljka i Marjan Stojanović...
Istina je pak drugačija: Stjepana Jakšića su na samom početku rata muslimanski vojnici zarobili, mučili i bacili u Drinu, Staricu Slobodanku Mitranović (81) su muslimanski ekstremisti mučili, gurnuli je sa stepenica pa je bacili u Drinu, Radojku Jagodić su živu zapalili u kući, Zoru Danilović zlostavljali pa je bacili sa terase petog sprata zgrade u Ul. Mira Šekarića. U Ulici Prvog maja zločinci su u kasnim večernjim časovima izveli Jevtović Tomislava (60) i njegovu suprugu Bogdanku (58) koje su streljali ispred zgrade u kojoj su živeli a njihova tela bacili na smetlište kod obližnje kuglane. Marković Desanku iz Goražda, staru 60 godina, ubili su u noći izmedju 17. i 18. aprila 1994. godine, kada su u kuću porodice Čarapić u kojoj je bilo više Srba. Prethodno je višestruko silovana. Koviljka i Marjan su izrešetani mecima, streljani, a petoro Stojanovića stradalo je mučki na opisan način.
Коментари
Постави коментар