MIHAJLO I RADE - PRVE ŽRTVE AGRESIJE NA ZVORNIK!

  

Sa neizmјernim bolom i neprolaznom tugom Srbi iz Zvornika pamte i sјećaju se 5. aprila 1992. kada su muslimanski ekstremisti započeli rat u ovom gradu. Tog dana pala je prva žrtva a bio je to Mihajlo Miko Stanojević -  čovjek koga su svi voljeli, cijenili i poštovali. Ubijen je jer je bio Srbin pravoslavac! Zločinci su  bili lokalni Muslimani. Samo par dana ranije, nakon neuspješnog pokušaja da počine masakr nad Srbima u Bijeljini i zauzmu ovaj grad, bosanski Muslimani - sledbenici Alije Izetbegovića, usmerili su svoju pažnju na Zvornik. Sa istim namjerama krenuli su u "džihad" i etničko čišćenje Srba. Baš kao što je u Bijeljini prva žrtva bila srpska a riječ je o Risti Stevanoviću kojeg su 1. aprila 1992. ubile Zelene Beretke, i u Zvorniku je prva žrtva bio Srbin. Reč je o Mihajlu Stanojeviću, zastavniku i časnom, čestitom čoveku, koji je ubijen dok je pokušavao da pregovara i pomiri zaraćene strane. Pucanj u Mihajla bio je pucanj u mir.

UBIJEN PREGOVARAJUĆI ZA MIR

Neviđen zločin desio se tog 5. aprila 1992. godine kada je ubijen Mihajlo Miko Stanojević, zastavnik JNA, dok je pokušavao da ubedi muslimanske agresore da prestanu sa zločinima i počnu živjeti u miru sa komšijama Srbima. Oni su odabrali jezik mržnje a Mihajlo jezik mira i diplomatije. Zarobljeno je tada i više pripadnika JNA koji su se nalazili na odsluženju vojnog roka u kasarni „Husinska buna“.

Nedaleko od muslimanskog sela Goduš u opštini Zvornik 5. aprila 1992. godine pripadnici JNA su se mirno kretali iz Zvornika prema Tuzli kada su naišli na zasjedu na jednom mostiću u Godušu. Tada su zaustavili vozila, počeli sa prijetnjama i vrijeđanjem srpskog naroda. Potom su na prvo vozilo u koloni, u kojem su se nalazili vozač Boro Mićić i zastavnik Mihajlo Stanojević, jedan muslimanski ekstremista - pripadnik tzv. TO BiH je otvorio vatru, nakon čega se uputio prema drugom vozilu JNA u kome se nalazilo 15 vojnika sa vodnikom Jovanom Kojićem i njih su pripadnici tzv. TO BiH istjerali iz vozila i razoružali. Nakon toga je zastavnik Mihajlo Stanojević izašao iz svog vozila i pokušao da pregovara sa pripadnicima tzv. TO BiH. Na njihove uvrede i govore mržnje odgovarao je mirno i pomirljivo pokušavajući razumno da ih podstakne na dogovor a kada se nakon pregovora uputio nazad ka vozilu biva ubijen. Muslimani su nedužnog čoveka usmrtili na bestijalan način.  Muslimani su zarobili pomenute vojnike JNA i tom prilikom jednog vojnika ranili u nogu, a vodnika Kojića takođe ubili. Vozača Boru Mićića muslimani su vezali za stub od struje i fizički ga maltretirali dok se Mićić nije onesvestio.

NAPAD NA SANITET - ZLOČIN NAD ZLOČINIMA

Samo tri dana kasnije pala je i prva žrtva u samom gradu Zvorniku a riječ je o Radetu Radoviću zvanom Luka koji je ubijen od muslimanskih ekstremista dok je prevozio ranjene civile. Doktorka koja je bila sa njim ranjena je baš kao i još jedan pacijent.

Jelica, građanka Zvornika, smatra da je tada krenulo svo zlo u njenom gradu: "I ptice na grani znaju da su za rat krivi Muslimani, da su oni počeli rat ovdje. I to sela Goduš i Jusići, gdje su 1941. klali i ubijali srpsku nejač muslimani fašisti. Ne mogu zaboraviti nikad 5. april 1992. i vijest kad sam čula da su ubili zastavnika Stanojevića i ranili, zarobili još ljudi. Muslimanima nije dlaka falila, mi smo naše komšije čuvali i pazili a kako su nam oni tog aprila 1992. vratili? Tužno i sramno! "

Predsjednik Gradske organizacije porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila Zvornik Milivoje Marković rekao je prošle godine da se tada desio pokušaj muslimanskih ekstremista da okupiraju grad.

- Muslimanski ekstremisti, koji su se naoružavali iz raznih izvora i tadašnjeg sekretarijata unutrašnjih poslova i teritorijalne odbrane, širili su početkom aprila 1992. godine ideologiju da će oni da drže grad Zvornik pod kontrolom - rekao je Marković.

On je istakao da su se Srbi tih dana, ali nešto sa zakašnjenjem, organizovali i da su one koji su imali osvajačku i veoma pogrešnu ideologiju spriječili u tome. 

SJEĆANJE NA APRIL I DANE PROGONA

April 1992. teško je izbrisati iz sjećanja. Pamte Zvorničani dane kada su bili prinuđeni da beže sa kućnog praga i mole se da se takvo zlo više nikome i nikada ne ponovi. Muslimanske snage su protjerale celokupno stanovništvo iz Nezuka. Među prognanima je bio i vremešni Vojislav Zarić, penzioner, čiju suprugu Ljepojku su ekstremisti mučili, zlostavljali pa masakrirali a kuću im opljačkali i zapalili...i starog Voju su tukli i maltretirali ali je uspeo da se spasi i prebjegne u Zvornik. Međutim, i tamo je ranjen u januaru 1993. prilikom muslimanskog granatiranja civilnih objekata. Sela Gornja i Donja Kamenica potpuno su očišćeni od Srba. Opustošeni zaseoci i popaljene kuće zabilježile su i brone domaće i strane televizije. 

Iz Drinjače su protjerani svi Srbi, među njima i porodica Stojanović. Ilija i Desanka pokupili su malo svojih stvari sa svoje male djece napustili dom u kojem su godinama živeli. Sin Slobodan, dvanaestogodišnjak, sJetio se da je zaboravio psa i vratio se nazad u selo. Tamo su ga zarobili muslimanski vojnici koji su ga nedeljama mučili i zlostavljali. Nađen je masakriran u masovnoj grobnici sa brojnim povredama po tijelu kao i sa urezanim krstom na stomaku. DJečaka je ubila Elfeta Veseli, koja je za zločin osuđena na 13 godina robije. Stravični zločini su počinjeni nad srpskim stanovništvom i u selu Odžačina. Pritisci i prvi napadi na Srbe započeli su još tokom 1991. i početkom 1992. Muslimani su činili sve kako bi primorali svoje komšije srpske nacionalnosti da se isele: 

"Mi Srbi smo strahovali da će komšije muslimani i sada postupiti kao u vrijeme Drugog svjetskog rata. Mi smo primetili da su počeli da se naoružavaju, stalno se čula pucnjava iz njihovih sela - iz automata, pa i iz mitraljeza. To je za nas Srbe bilo ozbiljno upozorenje da nam komšije pripremaju neko zlo. Sejfo Islamović i njegovi sinovi su već u martu 1992. zapalili slame u Miloševićima, da bi izazvali sukobe između Srba i muslimana." - svedočenje je meštanina Odžačine, objavljeno u "Crnoj knjizi" Miroslava Toholja.

"Pjevali su uvredljive pjesme, provocirali su nas...već početkom 1992. posle Nove godine, u susednim muslimanskim selima počelo se sa pucnjavom noću. Pucali su i automatskim oružjem, čak i prema našem selu. To je značilo da smo stalno morali da budemo na oprezu jer smo se bojali za djecu. " - ispričala je Stana T., mještanka Odžačine. Iz Odžačine su protjerani svi Srbi, selo je do temelja spaljeno a preko dvadeset civila, žena i staraca je masakrirano prilikom napada muslimanske vojske. 

Čitavo proljeće i ljeto bili su obeleženi masakrima nad srpskim stanovništvom, masovnim silovanjima, likvidacijama, progonima....jedno za drugim, u plamenu su nestajala srpska sela, a zločini su najčešće činjeni na velike pravoslavne praznike.O zločinima muslimanskih ekstremista najbolje govore fotografije u gradskoj spomen sobi. Nasmijani likovi novorođenčadi, žena, djece, starica, civila, zarobljenika, branilaca jasno svjedoče da napadači nisu štedeli baš nikoga u svojim krvavim napadima. Civilima su odsjecane glave, spaljivani su na ražnju, vezivani lancima i žicom pa strijeljani, živi su spaljivani po kućama...neki od najokrutnijih zločina u posljednjem ratu desili su se upravo u Zvorniku. Najmlađa žrtva agresije bio je Aleksandar Đorđić, dječak od godinu ipo dana a najstariji je bio Mihajlo Pantić, star 93 godine. Među žrtvama je bilo 21-o dete, dok je 120 mališana ranjeno. Na spisku nestalih tokom i nakon rata bilo je više od tri stotine ljudi koji su vremenom nalaženi u masovnim i pojedinačnim grobnicama i to uglavnom sa nepotpunim skeletima a danas se traga za još 32-oje ljudi. Ranjeno je i zlostavljano preko dve hiljade Srba, mnoge žene i djevojke su silovane. Torture su prošle i mnoge trudnice pa je tako A.O. /36/ monstruozno mučena i višestruko silovana zbog čega je izgubila bebu, dok je trudnici Novičić J. /21/ muslimanski vojnik ispalio nekoliko metaka u stomak usmrtivši njeno nerođeno dijete a tada je pred njenim očima ubijen i njen suprug Duško.

Učesnik rata Vidoje, ispričao je da su Srbi bili prinuđeni da tog aprila brane gole živote: "Evo danas se prisjećamo 1080 nevinih žrtava, što je ogroman broj za jedno mjesto poput Zvornika. Zločini koji su ovdje činjeni imaju elemente genocida. Ovdje je 85% žrtava ubijeno van borbi u svojim kućama, ili u logorima nakon zarobljavanja. Sve je krenulo 5. aprila 1992. kada su snajperom ubili Mihajla Stanojevića, pa napali sanitet i ljekare, ubili Luku Radovića. Ilija Latas, penzioner, ubijen snajperom, pa Zulfo, Musliman Jugosloven na isti način, tad je nađeno i beživotno tijelo jedne Srpkinje...Drago Tijanić ubijen u Baljkovici, Stojanku Grujić (56) su uhvatili pred kućom, tukli, mučili, silovali, izboli su je nožem i ubili sa tri metka. Palili sU sela, pucali su i u trudnicu sa pet metaka, da ne rodila "četnika", ubili joj dijete u stomaku. Spomen soba sve govori, šta je srpski narod preživio sve a broj žrtava bio mnogo veći da nismo mi borci stali pred te teroriste da branimo nejač. Malog Slobodana od jedanaest godina su zarobili i masakrirali, uši mu odsjekli, zube izvadili, urezali krst na stomaku, ubijen je dječak od godinu dana Aleksandar Đorđić kada su napali zgradu Crvenog Krsta i jadan narod koji se skupio u redu za brašno. U selu Malešić su poklali sve staro i nemoćno, od 80 i 90 godIna. Iživljavali su se na staricama i nepokretnim starcima, Cvija Pantić, 1907 godište, je bila mučena i izmasakrirana...i Mihajlo Pantić od 92 godine. Mučili su ih i ubijali po logorima, šlogiranu staricu Dušanku 1918. godište, mučili i ubili u logoru, vodi se kao nestalo lice...petoro dječaka ubili su dok su kosili Na Glođanskom Brdu ubili su 126 ljudi, vezivali ih lancima, zakivali ih za drva, kopali oči, odsjecali glave i dijelove tijela...u julu 1995. Muslimani iz Srebrenice granatirali su centar Zvornika i ubili tri žene a ranili više civila, i onda kažu to žrtve genocida i civili, a to sve ubice naoružane pucale na civIle..."

Ubistva Srba su nastavljena i kasnije a poslednji zabeleženi slučajevi su ubistvo srpskog povratnika Milana Sarića (75) tokom 2014. u Sapni (FBIH) kao i ubistvo Dragana Đurića, pripadnika MUP-a Republike Srpske, koji je ubijen u terorističkom napadu na policijsku stanicu u Zvorniku. Napad je 2015. godine. izvršio Nerdin Ibrić. Na području Kalesije, u selu Dubnica, pre nekoliko dana je u teškom stanju pronađen Radivoje Stojanović, povratnik u selo Zolje koji je od zadobijenih povreda Stojanović je juče preminuo u UKC Tuzla. Meštani strahuju da je zločin povezan sa višedecenijskim pretnjama kojima je srpsko stanovništvo ovog kraja izloženo od strane većinskog bošnjačkog stanovništva.

Muslimani su popalili tridesetak srpskih sela i zaselaka, demolirali su i oštetili sve pravoslavne crkve, protjerali su više hiljada građana sa njihovog vijekovnog ognjišta, devastirali su groblja i kulturne spomenike. Na području Zvornika postojali su i logori za Srbe gdje su osim mučenja i likvidacija, zabilježena i mnogobrojna silovanja srpskih žena, čak i trudnica.