Slučajno ili ne, upravo 9. maja 1992. na dan koji proglašen Danom pobjede nad fašizmom, hrvatska agresorska vojska počinila je teške, nezamislive zločine na području Posavine, tačnije u selima koja pripadaju opštinama Brod i Derventa. Ubijeno je 79 srpskih civila, među kojima 49 žena. Najmlađa žrtva je imala 17 godina, a čak šezdesetoro lica je bilo starije od šezdeset godina.
Nakon okupacije Broda i stravičnih pokolja u selima Sijekovac, Kostreš te naselju Čardak, pripadnici 103 Bosansko-brodske brigade HVO i takozvanih „zengi“ 108. brigade Hrvatske vojske izvršili su 9. maja 1992. sveopšti napad na srpska sela ubijajući civile, uglavnom žene, stare i nepokretne ljude koji nisu mogli da se evakuišu. Vršena su silovanja, sistematska i organizovana ubijanja preostalog srpskog stanovništva a dio žrtava još se vode kao nestali.
Najmlađa žrtva toga dana bio je Miroslav Jeftić, dečak od 17 godina, koji je zarobljen, mučen pa svirepo ubijen 09.05.1992. na području Broda od strane pripadnika hrvatske vojske i dobrovoljaca iz susedne Hrvatske koji su okupirali Brod. Dugo se vodio kao nestalo lice sve dok porodica nije idenfitikovala samo njegovu vilicu.
Ne treba čuditi što se potomci ustaša koji su odgovorni za genocid nad Srbima, Jevrejima i Romima tokom Drugog svjetskog rata nisu odrekli svoje zločinačke politike te su svoj teror nastavili i devedesetih godina. Zato im 9. maj ništa nije ni značio. Simbolično, upravo su na taj dan željeli da pokažu da fašizam ipak nije poražen.
Na području opštine Derventa okupirana su sela Lužani i Žeravac.
Na području opštine Brod okupirana su toga i narednih dana sela Poloj, Zborište, Liješće, Vrela, Gornji i Donji Klakar, Vinska.
Žene su silovane i zlostavljane, ljudima su odsjecani ekstremiteti, vađene oči, sakaćeni su i mučeni na najsvirepije načine. Hrvatski vojnici nikoga nisu poštedeli a one koje nisu odmah ubili odveli su u zloglasne logore gdje su mučeni i zlostavljani, a mnogi tamo i ubijeni.
U Bosanskim Lužanima tim povodom služen je parastos za 29 mještana, civila koji su monstruozno ubijeni hrvatske agresije. Polaganjem vijenaca i prisluživanjem svijeća poštu stradalim odali su članovi porodica, gradonačelnik Igor Žunić, predsjednik Skupštine grada Siniša Jeftić. Lužani su stradalničko mjesto u dužem periodu. Tokom Drugog svjetskog rata stradala su 143 mještana, a gradonačelnik Žunić je položio vijenac i na spomenik žrtvama iz Drugog svjetskog rata.
U Lužanima su između ostalog nakon zlostavljanja i svirepog mučenja ubijeni civili Jelka Jovičić /81/, Nevenka Čečavac /65/, Mihajlo Kostić /81/, Gospava Mičić /77/, Petar Vučić /71/, Vidosava Šukurma /58/, Savka Šukurma /56/, Đorđe Stojaković /74/, Danica Banović /47/, Mitar Lukić /66/ i mnogi drugi. Kuće su zapaljene i opljačkane a pravoslavna crkva je u potpunosti zapaljena dok je pravoslavno groblje prekopano, devastirano.
U napadu na srpsko selo Poloj mještani srpske nacionalnosti bili su izloženi nezapamćenom pokolju. Najviše stradalnika živote izgubili u vlastitim kućama, a mnogi ubijeni mještani spaljeni sa svojim kućama ili bačeni u bunare iz kojih su izvađeni tela po povratku Srba u selo. Tako su ubijeni Ljubo Gojković /65/, Smiljana Gojković /45/, Dragica Ivanović /60/, Jelica Ivanović /85/, 5) Toda Kalabić /72/, njen suprug Slavko Kalabić /75/, teško pokretna Jelka Petrović /80/, Simeuna Petrović /81/, Petar Petrović /80/....
U napadu na selo Zborište posebno iznenađenje kod srpskog stanovništva predstavljala je surovost koju su ispoljili njihovi nekadašnji susjedi. Pored znatnih ljudskih žrtava, povređenih i ubijenih, selu je naneta i ogromna materijalna šteta.
Razorena je srpska pravoslavna crkva i spomenik srpskim žrtvama ranijih hrvatskih zločina iz vremena Drugog svetskog rata. Sve što je moglo da se odnese opljačkano je i odneto, a kuće i ostala nepokretna imovina razoreni i popaljeni.
Među masakriranim civilima su između ostalog i Nedeljko Kruškonjić /67/, Andrija Ćirić /50/, Stana Ćirić /72/, Marija Ćirić /72/, Mara Kovačević /80/, Nedeljko Milošević....
Liješće, najveće srpsko selo u opštini Brod napadnuto i okupirano 11. maja 1992. od strane veoma brojnih snaga hrvatske vojske. U razdoblju okupacije na veoma različite načine: vatrenim oružjem, nožem, spaljivanjem ili tupim predmetima, ubijeno više lica srpske nacionalnosti ovog sela. Većina žrtava stradala u svojim kućama i na svojim imanjima.
Mnogi od onih koji su pohvatani odvedeni su u logore i tamo stradali. Po osvajanju sela razorena srpska pravoslavna crkva „Silazak Svetog Duha“ iz 1869, a Parohijski dom miniran i spaljen. Razoren je i spomenik podignut žrtvama hrvatskih ustaša i njihovog terora iz Drugog svjetskog rata. Srpska lična imovina, pokretna i nepokretna, kao i rezerve hrane i stočni fond, opljačkani, razoreni i spaljeni.
Marko Grabovac dugogodišnji predsednik Udruženja nestalih opštine Brod i predstavnik RS u Savetodavnom odboru Instituta za nestala lica BiH godinama podsjeća javnost na zločine počinjene u Brodu. Među nestalima je pronašao i svirepo pogubljenog Mladena, brata, a još uvek traga za majkom Rosom Grabovac. On je rekao da još nije pronašao posmrtne ostatke majke koja je ubijena 1992. godine u Liješću kod Broda, dok je njegov brat Mladen Grabovac zaklan u Domu zdravlja u Derventi, čije je posmrtne ostatke ekshumirao 1993. godine iz masovne grobnice.
- Nadam se da ću dočekati dan da pronađem i grob majke Rose. Ona je, iako tada u 85. godini slabovida, zasmetala krvavoj komšijskoj koaliciji 103. bosansko-brodske brigade HVO i takozvanim zengama 108. brigade Hrvatske vojske, koja je izvršila agresiju na posavske i druge BiH prostore. Zatrli su joj svaki trag na rodnom pragu, 11. maja 1992. godine - rekao u potresnoj ispovesti, za "Novosti", Marko Grabovac, jedan od simbola srpskog stradanja, ali i bespoštedne borbe za istinu i potrage za nestalima.
Zlosrećnog brata Mladena pronašao je i ekshumirao 1993. godine iz masovne grobnice u mezarju, preko puta Doma zdravlja u Derventi. Koje li ironije: u muslimansko groblje, sa ostalih 35 svirepo poubijanih derventskih Srba, ukopali su ga domaći agresori - dželati! Na pogubljenje je odveden direktno iz bolničkog kreveta derventskog stacionara. Drugi brat blizanac, Slavko, bio je, ako se tako može reći, nešto bolje sreće. Na jedvite jade uspio je da se izbavi iz pakla hrvatsko-muslimanskog zarobljeništva. Napukle lobanje, izbijenih zuba, polomljenih rebara i sa mnogobrojnim tragovima ugašenih cigareta, posle pada sa tribina brodskog stadiona uspio je da preživi strijeljanje, i nekim čudom dopuzi do srpske strane i slobode.
Još jedna stanovnica Broda, Jelica Kušljić, rekla je za BIRN da decenijama traga za posmrtnim ostacima svoje majke, Draginje Šukurme koja je brutalno ubijena 10.05.1992. na svom kućnom pragu u selu Liješće.
„Moja majka je ubijena u svom dvorištu u selu Liješće 10. maja 1992. godine. Od tada joj se gubi trag. Niko ništa ne zna. Bila sam u Srbiji sa svojom decom. Nikada nismo saznali gde je završila. Više joj apsolutno nema traga“, dodala je Jelica naglasivši da je nezadovoljna zvaničnim naporima da se pronađu preostale nestale osobe iz rata.
„Niko se ne trudi da pronađe te ljude. Verovala sam da će do sada pronaći njene ostatke, ali to se nije dogodilo“, rekla je.
Na fotografijama se nalaze Milica Kostić /35/ mlada žena, svirepo ubijena na kućnom pragu u selu Liješće, zatim njena komšinica Stoja Srijemac /79/ koja je mučki ubijena u kući sa svojim suprugom, te teško pokretna Bosiljka Vujić /78/ - ubijena u Vrelima, i Ljelja Pajić /85/ iz Klakara.
Коментари
Постави коментар